Волейбол
Волейболдағы деңгейді арықтық емес, бұлшықет массасы ажыратады. Ең күшті және біліктілігі төменірек волейболшы қыздарды салыстырғанда айырмашылықтар ең алдымен қаңқа бұлшықет индексі бойынша, содан кейін ғана май массасы бойынша өтті.
Волейболда дене құрамы нені шешеді
Волейбол бір жаттығу мен матчта жүздеген секіру мен қонудан құралады. Олардың әрқайсысы — аяқтар мен дененің бұлшықет тіні қабылдайтын буындарға түсетін жүктеме, ал қабылдаудың сапасы мен шабуылдың қуаты иық белдеуіне байланысты.
Осыдан мұндағы негізгі параметр дене салмағы емес, оның таралуы екені шығады: аяқтарда, денеде және иық белдеуінде бұлшықет массасы қаншалықты және ол маусым бойы секіру жүктемесі жоғары болғанда ұсталып тұра ма.
8,1 vs 7,3
кг/м² — жоғары және төменірек деңгейдегі волейболшы қыздардың қаңқа бұлшықет индексі. Деңгейді «құрғақтық» емес, бұлшықет массасы ажыратады.1
Өлшеу жауап беретін сұрақтар
Деңгейді бұлшықет массасы ажыратады
Әртүрлі деңгейдегі волейболшы қыздарды салыстырғанда ең күштілері биігірек, ауырырақ болды әрі қаңқа бұлшықет индексі айтарлықтай жоғары болды (7,3 кг/м²-ге қарсы 8,1); май массасы бойынша айырмашылықтар аз болды (25,3%-ға қарсы 22,3%).1 Май пайызын азайтқаннан гөрі бұлшықет өсіру маңыздырақ.
Амплуалар «пайызбен» емес, массамен ерекшеленеді
Студенттік деңгейдегі волейболшы қыздарда амплуалар арасында май пайызы ерекшеленген жоқ, ал орталық блок қоюшылар мен шабуылшылардың жалпы майсыз массасы либеро мен байланыстырушылардікінен дәйекті түрде жоғары болды.2 Амплуа талаптары бұлшықет массасымен білінеді.
Секіру жүктемесі және қалпына келу
Бір жаттығудағы жүздеген қону буындарға жүктеме жасайды. ВКЖ/ОКЖ қатынасы және оның сегменттік нұсқасы нақты аяқ-қолдағы сұйықтық іркілуін қадағалауға мүмкіндік береді. Бұл — жарақат болжамы емес, қалпына келудің сипаттамалық бақылауы.
Күш жұмысы қайда түсті
Майсыз массаның сегменттік талдауы бұлшықет массасының аяқтар, дене және қолдар бойынша таралуын көрсетеді. Секіруді аяқтар мен дене, беруді және шабуылды иық белдеуі қамтамасыз етеді; сегменттер бойынша нақты ненің өскені көрінеді.
Әдіс туралы — шыншыл. Келтірілген деректер биоимпеданспен емес, DXA және антропометрия әдістерімен алынған, әрі әртүрлі әдісте бір спортшылар жүйелі түрде әртүрлі мән береді — бөгде нормаларды әдістер арасында көшіру дұрыс емес. Биоимпеданстың аяқ-қол арасындағы шағын айырмаға сезімталдығы да DXA-дан төмен: сегменттік деректер асимметрияның шекті мәні ретінде емес, динамика ретінде оқылады.
Маусым барысында қашан өлшеу керек
Аралықты күтілетін өзгеріс әдіс қателігінен асатындай етіп таңдайды. Дене құрамымен мақсатты жұмысты халықаралық шолулар маусымаралық кезең мен маусым алдындағы дайындыққа жатқызады, ал жарыс кезеңінде міндет бұлшықет массасын ұстап тұруға саяды.
Маусымаралық кезең
Базалық көрсеткіштер
Әр спортшы қызды демалған күйде өлшеу — массаның аяқтар, дене және қолдар бойынша таралуын қоса. Бұл — жеке санақ нүктесі.
Маусым алды
Бұлшықет массасын жинау
Мақсатты жұмыс фазасы: майсыз масса өсімінің бағдары — аптасына 0,25–0,5 кг.3
Жарыс маусымы
Ұстап тұру
4–8 аптада бір рет, әр спортшы қыз бойынша бөлек: секіру жүктемесі жоғары болғанда бұлшықет массасы байқаусыз азаяды.
Тығыз күнтізбе
Қалпына келуді бақылау
Сегменттер бойынша су балансы турнир серияларында аяқтарға жиналған жүктемені көруге көмектеседі.
Маусымаралық кезең
Базалық көрсеткіштер
Әр спортшы қызды демалған күйде өлшеу — массаның аяқтар, дене және қолдар бойынша таралуын қоса. Бұл — жеке санақ нүктесі.
Маусым алды
Бұлшықет массасын жинау
Мақсатты жұмыс фазасы: майсыз масса өсімінің бағдары — аптасына 0,25–0,5 кг.3
Жарыс маусымы
Ұстап тұру
4–8 аптада бір рет, әр спортшы қыз бойынша бөлек: секіру жүктемесі жоғары болғанда бұлшықет массасы байқаусыз азаяды.
Тығыз күнтізбе
Қалпына келуді бақылау
Сегменттер бойынша су балансы турнир серияларында аяқтарға жиналған жүктемені көруге көмектеседі.
Волейболда InBody нәтижелер парағын қалай оқу керек
InBody 770S нәтижелер парағы · «Дене құрамы»
Бұл клубқа не береді
60 сек
бір спортшы қызға: бүкіл команданы бір жаттығуда дайындықсыз және шешінбей өлшеуге болады.
5 сегмент
бөлек өлшенеді — екі қол, екі аяқ және дене, бұл секіру мен шабуыл жұмысының таралуын көруге мүмкіндік береді.
0 мЗв
сәулелік жүктеме — өлшеулерді бүкіл маусым бойы қайталауға болады.
Ескертпе: дене құрамын талдау жарақатты болжамайды және секіру биіктігін өлшемейді. Ол бұлшықет массасының таралуын және оның динамикасын көрсетеді — бұл тестілеуді алмастырмай, толықтырады.
Бұл деректермен қалай жұмыс істеуді ұсынамыз
- Нәтиже — алдымен спортшы қызға — дене құрамы туралы деректер медициналық ақпаратқа жатады: спортшы қыз оларды бірінші болып көреді және оған тағы кімнің қол жеткізетінін шешеді.
- Рейтингсіз және салыстырмалы кестелерсіз — халықаралық ұсынымдар дене құрамын жалпы жиналыстарда талқылауға және спортшыларды рейтингке тізуге тікелей кеңес бермейді.
- Мақсат — «құрғақтық» емес, бұлшықет массасы — волейболдағы деңгей ең алдымен қаңқа бұлшықет индексімен байланысты; бірыңғай «мінсіз» май пайызы жоқ.4
- Пайыздың орнына килограмм — май және майсыз массаның килограммдағы өзгерісі талқылауда «май пайызына» қарағанда ақпаратты әрі қауіпсіз.
- Бір аспап, бір хаттама — аспаптар мен әдістер бірін-бірі алмастырмайды: тек бір құрылғыда бірдей жағдайда (таңертең, аш қарынға, жаттығуға дейін) жүргізілген өлшеулерді салыстыру дұрыс.5
Дереккөздер
- 1.Multilevel Analysis of Body Composition in Elite and Sub-Elite Female Volleyball Players. Sports (Basel), 2026;14(6):223. Антропометрия және ультрадыбыстық бағалау, 40 спортшы қыз. дереккөз
- 2.Positional Body Composition of Female Division I Collegiate Volleyball Players. Journal of Strength and Conditioning Research. DXA әдісімен өлшеулер; амплуалар арасында май пайызы бойынша айырмашылық анықталған жоқ. дереккөз
- 3.Delany L.V. et al. Dietary Recommendations for Body Mass and Composition Manipulation in Male and Female Athletes: a Scoping Review of Consensus Statements. Sports Medicine, 2025;55(10):2445–2487. дереккөз
- 4.Collins J. et al. UEFA expert group statement on nutrition in elite football. British Journal of Sports Medicine, 2021;55(8):416–442. Ұстаным барлық спорт түрлері үшін ХОК ұсынымдарымен үйлеседі. дереккөз
- 5.Herberts T. et al. Protocol Standardization May Improve Precision Error of InBody 720 Body Composition Analysis. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 2023;33(4):222–229. дереккөз
Сенуге болатын технология
InBody-дің биоимпеданстық талдаудың озық технологиясы бүкіл әлемде 8 000-нан астам клиникалық зерттеуде расталған және ең дәл технологиялардың бірі деп танылған. DEXA-мен салыстырғанда InBody амбулаториялық науқастардың майсыз дене массасы мен май пайызын өлшеудің алтын стандартымен жоғары корреляция көрсетеді.
Ғылыми жарияланымдар мен зерттеулер
